Kalbim Sıkışıyor Gibi Hissediyorum: Anksiyete mi, Panik Atak mı?

“Kalbim sıkışıyor gibi hissediyorum.”

“Göğsümde baskı var ama kalbimde bir sorun mu var bilmiyorum.”

“Kalbim hızlanıyor, göğsüm sıkışıyor ve kötü bir şey olacakmış gibi hissediyorum.”

Göğüste sıkışma veya kalp bölgesinde baskı hissi yaşayan kişiler çoğu zaman bunun kalple ilgili ciddi bir hastalığın belirtisi olup olmadığından endişe eder. Özellikle bu his aniden ortaya çıkıyor, çarpıntı ve nefes darlığı eşlik ediyor veya kişi yoğun bir korku yaşıyorsa kaygı daha da artabilir.

Ancak göğüs bölgesindeki sıkışma hissinin birçok farklı nedeni olabilir. Anksiyete ve panik atak göğüste sıkışma, çarpıntı, nefes alamıyor gibi hissetme ve kalp krizi geçiriyormuş korkusu oluşturabilir. Bununla birlikte, yeni başlayan veya şiddetli göğüs ağrısı ve sıkışması yalnızca psikolojik olarak değerlendirilmemelidir.

Bu nedenle ilk önemli nokta şudur:

Göğüs sıkışmasının psikolojik olup olmadığı, özellikle yeni başlayan veya şiddetli belirtilerde, yalnızca belirtilerin tarifine bakılarak kesin olarak söylenemez.

Gerekli durumlarda öncelikle tıbbi değerlendirme yapılmalıdır.

Kalbim Sıkışıyor Gibi Hissediyorum, Neden Olur?

Kalp bölgesinde sıkışma veya göğüste baskı hissinin birçok nedeni olabilir.

Bunlar arasında:

• Anksiyete ve yoğun kaygı
• Panik atak
• Yoğun stres
• Kas gerginliği
• Reflü ve bazı mide-bağırsak sorunları
• Solunum sistemiyle ilgili bazı durumlar
• Kalp ve damar hastalıkları
• Diğer tıbbi nedenler

bulunabilir.

Bu nedenle kişinin yaşadığı hissin ne zaman başladığı, ne kadar sürdüğü, hangi durumlarda ortaya çıktığı ve başka hangi belirtilerin eşlik ettiği önemlidir.

Göğüste Sıkışma Anksiyete Belirtisi Olabilir mi?

Evet. Anksiyete sırasında vücutta yalnızca duygusal değil, belirgin fiziksel belirtiler de ortaya çıkabilir.

Kaygı arttığında kişi bedenindeki değişiklikleri daha fazla fark etmeye başlayabilir. Kalp atışlarının hızlanması, kasların gerilmesi ve nefes alışverişindeki değişiklikler göğüs bölgesinde rahatsızlık veya sıkışma hissine katkıda bulunabilir.

Kişi bu fiziksel hissi fark ettiğinde:

“Kalbimde bir sorun var.”

diye düşünebilir.

Bu düşünce korkuyu artırdığında bedensel belirtiler de daha belirgin hale gelebilir.

Böylece bir döngü oluşabilir:

Bedensel duyum → tehlike düşüncesi → korku → daha fazla bedensel belirti → daha fazla korku

Bu döngü özellikle panik atak sırasında oldukça hızlı gelişebilir.

Panik Atakta Göğüs Sıkışması Nasıl Olur?

Panik atak sırasında kişi aniden yoğun bir korku veya yoğun bir rahatsızlık hissedebilir.

Bu sırada göğüste sıkışma veya ağrı, çarpıntı, nefes darlığı, baş dönmesi, titreme, terleme ve kontrolünü kaybetme korkusu gibi belirtiler görülebilir.

Göğüs bölgesindeki duyum kişide özellikle güçlü bir tehdit algısı oluşturabilir.

Kişi:

“Kalp krizi geçiriyorum.”

“Kalbimde ciddi bir problem var.”

“Birazdan kötü bir şey olacak.”

şeklinde düşünebilir.

Bu düşünceler korkuyu daha da artırarak panik döngüsünün şiddetlenmesine neden olabilir.

Anksiyete ile Panik Atak Aynı Şey mi?

Hayır.

Anksiyete daha çok gelecekte ortaya çıkabilecek tehdit veya sorunlarla ilgili devam eden bir endişe ve bedensel gerginlik hali şeklinde yaşanabilir.

Panik atakta ise yoğun korku ve fiziksel belirtiler çoğu zaman daha ani ve belirgin şekilde ortaya çıkar.

Örneğin anksiyetesi olan bir kişi gün boyunca:

“Ya kalbimde bir sorun varsa?”

diye düşünebilir ve bedenindeki kalp atışlarını sürekli kontrol edebilir.

Panik atakta ise kişi kısa süre içerisinde çok yoğun bir korku yaşayarak göğsünde sıkışma, çarpıntı ve nefes alamama hissi yaşayabilir.

Her iki durumda da kalple ilgili ciddi bir sorun yaşadığına dair korku ortaya çıkabilir.

Stres Kalbim Sıkışıyor Gibi Hissettirebilir mi?

Evet. Yoğun stres vücutta belirgin fiziksel değişikliklere neden olabilir.

Stres sırasında kas gerginliğinin artması, nefes alışverişinin değişmesi ve kalp atışlarının daha fazla fark edilmesi göğüs bölgesinde rahatsızlık hissine yol açabilir.

Özellikle uzun süre stres altında yaşayan kişiler bazen:

• Göğüste baskı
• Kalp çarpıntısı
• Nefes alamıyor gibi olma
• Boğazda düğümlenme
• İç sıkıntısı
• Kaslarda gerginlik

gibi belirtiler yaşayabilir.

Bu belirtiler kaygıyla ilişkili olabilse de göğüs şikâyetlerinin her zaman stres kaynaklı olduğu varsayılmamalıdır.

Kalbim Sıkışıyor, Nefes Alamıyor Gibi Hissediyorum

Göğüs sıkışmasına nefes alamıyor gibi hissetme eşlik ettiğinde kişi doğal olarak daha fazla korkabilir.

Kaygı sırasında nefes alışverişinin hızlanması veya değişmesi bazı kişilerde nefesin yeterli olmadığı hissini artırabilir.

Bu his:

“Nefes alamıyorum, daha derin nefes almalıyım.”

şeklinde bir düşünceye dönüşebilir.

Kişi art arda derin nefes almaya çalıştıkça nefesini daha fazla kontrol etmeye başlayabilir. Bu da bazı kişilerde rahatsız edici bedensel duyumların daha fazla fark edilmesine neden olabilir.

Burada önemli olan, nefes darlığının her zaman anksiyeteden kaynaklanmadığını bilmektir. Yeni başlayan, şiddetli veya açıklanamayan nefes darlığında tıbbi değerlendirme gerekir.

Kalp Sıkışması ile Kalp Krizi Aynı Şey mi?

Hayır. “Kalbim sıkışıyor” şeklindeki subjektif his tek başına kalp krizi tanısı koydurmaz.

Aynı şekilde bir kişinin göğüs sıkışmasını anksiyeteye bağlamak da yalnızca bu belirtiye bakılarak güvenli değildir.

Özellikle göğüs ağrısı veya sıkışması:

• ilk kez ortaya çıkıyorsa,
• şiddetliyse veya giderek artıyorsa,
• uzun sürüyorsa,
• fiziksel eforla ortaya çıkıyorsa,
• kola, sırta, boyna veya çeneye yayılan ağrı eşlik ediyorsa,
• belirgin nefes darlığı varsa,
• bayılma veya bayılacak gibi olma varsa,
• soğuk terleme veya belirgin halsizlik eşlik ediyorsa

acil tıbbi değerlendirme gerekir.

Bu belirtilerden biri olduğunda kişinin internet üzerinden “panik atak mı, kalp krizi mi?” sorusuna kendi kendine kesin cevap vermeye çalışması doğru değildir.

Panik Atakta Kalp Krizi Korkusu Neden Bu Kadar Güçlüdür?

Panik atağın en zorlayıcı özelliklerinden biri fiziksel belirtilerin gerçek ve yoğun olmasıdır.

Çarpıntı, göğüste sıkışma ve nefes darlığı gibi belirtiler ortaya çıktığında kişi bunları tehlikeli bir hastalığın işareti olarak yorumlayabilir.

Örneğin kalp atışının hızlandığını fark eden kişi:

“Kalbim çok hızlı atıyor, demek ki kalbimde bir problem var.”

şeklinde düşünebilir.

Bu yorum korkuyu artırır. Korku arttıkça kişi kalp atışlarını daha fazla izler. Kalp atışlarını daha fazla izlemek ise normal bedensel değişikliklerin bile daha tehdit edici algılanmasına neden olabilir.

Böylece kişi bir süre sonra bedenini sürekli kontrol etmeye başlayabilir.

Bu durum panik atakların tekrarlamasında önemli bir rol oynayabilir.

Kaygı Nedeniyle Göğüs Sıkışması Ne Kadar Sürer?

Kaygıya bağlı göğüs sıkışmasının süresi kişiden kişiye değişebilir. Bazı kişilerde birkaç dakika içinde belirginleşip azalırken, bazı kişilerde kaygı devam ettiği sürece göğüste baskı veya rahatsızlık hissi daha uzun süre devam edebilir.

Panik atakta ise belirtiler çoğunlukla hızlı bir şekilde yükselir ve yoğunlukları zaman içinde azalır. Ancak panik atağın ardından kişi bedenini kontrol etmeye devam ederse göğüs bölgesindeki duyumlara yönelik dikkat artabilir.

Bu nedenle kişi:

“Acaba yine başlayacak mı?”

diye beklemeye başladığında yeni bir kaygı döngüsü ortaya çıkabilir.

Burada önemli olan, göğüs sıkışmasının yalnızca süresine bakarak nedenini belirlemeye çalışmamaktır. Özellikle yeni başlayan veya alışılmadık göğüs ağrısı ve sıkışmasında tıbbi değerlendirme gerekir.

Göğüs Sıkışması ile Çarpıntı Birlikte Olursa

Göğüs sıkışmasına çarpıntı eşlik ettiğinde kişinin korkusu genellikle daha da artar.

Kalp atışının hızlandığını veya daha güçlü attığını fark eden kişi bunu tehlikeli bir durum olarak yorumlayabilir. Ardından kalp atışlarını dinlemeye, nabzını ölçmeye veya bedenini kontrol etmeye başlayabilir.

Ancak kaygı sırasında kalp atışlarının daha fazla hissedilmesi tek başına kalp hastalığı anlamına gelmez.

Öte yandan çarpıntının her zaman psikolojik olduğu da söylenemez. Özellikle ilk kez ortaya çıkan, uzun süren, bayılma veya belirgin göğüs ağrısıyla birlikte olan çarpıntılarda tıbbi değerlendirme önemlidir.

Kalbimi Sürekli Kontrol Etmek Kaygıyı Artırır mı?

Kaygı yaşayan kişiler bazen kalplerini veya bedenlerini sürekli kontrol etmeye başlayabilir.

Nabız ölçmek, kalp atışını dinlemek, tansiyonu tekrar tekrar kontrol etmek veya göğüsteki en küçük duyumu fark etmeye çalışmak kısa süreli bir rahatlama sağlayabilir.

Ancak bu davranış zaman içinde kişinin bedenine yönelik dikkatini daha da artırabilir.

Örneğin kişi her çarpıntı hissettiğinde nabzını kontrol ederse, beynine şu mesajı vermiş olur:

“Kalp atışlarımı kontrol etmeliyim çünkü burada tehlikeli bir şey olabilir.”

Bu düşünce kaygının devam etmesine katkıda bulunabilir.

Özellikle yapılan tıbbi kontrollerde önemli bir sorun olmadığı gösterilmişse, sürekli beden kontrolünün kaygıyı sürdürüp sürdürmediği ayrıca değerlendirilmelidir.

Panik Atak Sırasında Ne Yapılmalı?

Panik atak sırasında kişinin yaşadığı fiziksel belirtiler oldukça gerçek ve yoğun olabilir. Amaç bu belirtilerle savaşarak onları hemen ortadan kaldırmak değil, korku döngüsünü beslememektir.

Öncelikle kişi mümkün olduğunca bulunduğu ortamda güvenli bir şekilde kalmaya çalışabilir.

Ardından:

• Yaşadığı bedensel duyumları sürekli kontrol etmemeye çalışabilir.
• “Bu his mutlaka tehlikeli bir şey anlamına geliyor” şeklindeki otomatik yorumu fark edebilir.
• Nefesini zorla değiştirmeye çalışmak yerine daha doğal ve sakin nefes almaya odaklanabilir.
• Belirtilerin geçmesini beklerken bütün dikkatini bedenine vermemeye çalışabilir.
• Güvenliyse yaptığı işe veya bulunduğu ortama yeniden dönmeye çalışabilir.

Özellikle daha önce panik atak tanısı almış kişilerde, atağın her fiziksel belirtisini yeniden tehlike olarak yorumlamamak önemlidir.

Ancak daha önce yaşanan panik ataklara benzemeyen yeni veya ciddi bir göğüs şikâyetinde tıbbi değerlendirme ihmal edilmemelidir.

Göğüs Sıkışması Nasıl Geçer?

Göğüs sıkışmasının nasıl tedavi edileceği, öncelikle nedenine bağlıdır.

Eğer altta yatan neden kalp, akciğer, mide veya başka bir fiziksel hastalıksa öncelikle bu durumun tedavisi gerekir.

Göğüs sıkışmasının anksiyete veya panik bozuklukla ilişkili olduğu değerlendirildiğinde ise tedavi yaklaşımı kişinin belirtilerine ve klinik durumuna göre planlanabilir.

Psikoterapi, özellikle panik belirtilerinin ve bedensel duyumlara yönelik felaketleştirici yorumların ele alınmasında önemli bir tedavi seçeneğidir.

Gerekli görülen durumlarda psikiyatrist tarafından ilaç tedavisi de değerlendirilebilir.

Göğüs Sıkışması Yaşarken Sürekli Güvence Aramak Neden Sorunu Büyütebilir?

Kaygı yaşayan kişi doğal olarak rahatlamak ister.

“Kalbim gerçekten sağlam mı?”, “Bu ağrı tehlikeli mi?”, “Kesin bir şey yok değil mi?” gibi soruların cevabını tekrar tekrar aramak kısa süreli rahatlama sağlayabilir.

Ancak kişi her kaygılandığında yeniden güvence aramaya başlarsa, zaman içerisinde belirsizliğe tahammül etmek daha zor hale gelebilir.

Özellikle yapılan gerekli tıbbi değerlendirmeler sonucunda önemli bir sorun olmadığı bilinen kişilerde sürekli araştırma yapmak, internetten hastalık belirtileri okumak veya tekrar tekrar nabız ölçmek kaygı döngüsünün bir parçası haline gelebilir.

Bu nedenle psikolojik tedavide yalnızca göğüs sıkışmasını ortadan kaldırmak değil, kişinin bu bedensel duyumlara verdiği anlamı ve tepkiyi değiştirmek de önemlidir.

Kalp Krizi Korkusu Yaşayan Kişilerde Ne Olur?

Bazı kişiler bir kez yoğun bir göğüs sıkışması veya panik atağı yaşadıktan sonra bir sonraki atağın ne zaman geleceğini düşünmeye başlayabilir.

Bu durum zamanla beklenti kaygısına dönüşebilir.

Kişi:

• tek başına kalmaktan kaçınabilir,
• uzak yerlere gitmek istemeyebilir,
• spor yapmaktan korkabilir,
• kalp atışını hızlandıracak aktivitelerden kaçınabilir,
• sürekli yanında ilaç veya yardım edecek birinin bulunmasını isteyebilir.

Bu kaçınmalar başlangıçta kişiye güven veriyor gibi görünse de zaman içinde korkulan durumların daha tehdit edici algılanmasına neden olabilir.

Bu nedenle panik bozukluk tedavisinde kişinin yalnızca atak sırasında ne yaptığı değil, ataklar arasında hayatını ne kadar kısıtladığı da değerlendirilir.

Ne Zaman Acil Tıbbi Değerlendirme Gerekir?

Göğüs ağrısı veya sıkışması yeni başladıysa, şiddetliyse veya kişinin alışık olduğu belirtilerden farklıysa bunu yalnızca anksiyeteye bağlamak doğru değildir.

Özellikle aşağıdaki belirtilerde acil tıbbi değerlendirme gerekir:

• Yeni başlayan veya şiddetli göğüs ağrısı ya da baskısı
• Belirgin veya giderek artan nefes darlığı
• Bayılma veya bayılacak gibi olma
• Soğuk terleme
• Belirgin bulantı veya kusma ile birlikte göğüs ağrısı
• Ağrının kola, sırta, boyna veya çeneye yayılması
• Belirgin ritim düzensizliği hissi
• Alışılmadık derecede şiddetli veya hızla kötüleşen belirtiler

Bu belirtiler varsa kişi internet üzerinden belirtilerini karşılaştırarak kendi kendine “panik atak” tanısı koymaya çalışmamalıdır.

Göğüs ağrısı veya sıkışması acil bir durumdan şüphelenilecek kadar şiddetliyse acil sağlık hizmetlerinden yardım alınmalıdır.

Ne Zaman Psikiyatristten Destek Alınmalı?

Gerekli tıbbi değerlendirmeler yapıldıktan sonra göğüs sıkışması, çarpıntı ve nefes alamıyor gibi olma hissinin kaygıyla ilişkili olduğu düşünülüyorsa psikiyatrist desteği yararlı olabilir.

Özellikle:

• panik ataklar tekrarlıyorsa,
• kalp krizi geçirme korkusu sürekli hale geldiyse,
• beden sürekli kontrol ediliyorsa,
• hastalık araştırmaları ve güvence arama arttıysa,
• iş, sosyal yaşam veya seyahatler kısıtlanmaya başladıysa,
• kaygı nedeniyle günlük yaşam belirgin şekilde etkileniyorsa

profesyonel destek alınması uygun olabilir.

Psikiyatrist değerlendirmesinde belirtilerin panik bozukluk, başka bir anksiyete bozukluğu veya farklı bir psikiyatrik durumla ilişkili olup olmadığı değerlendirilir. Gerekli durumlarda psikoterapi ve ilaç tedavisi seçenekleri birlikte planlanabilir.

Sonuç: Kalbim Sıkışıyor Gibi Hissediyorum, Ne Yapmalıyım?

Kalbim sıkışıyor gibi hissediyorum şeklindeki şikâyet oldukça rahatsız edici olabilir. Anksiyete ve panik atak göğüste sıkışma, çarpıntı, nefes darlığı ve kalp krizi korkusu gibi yoğun belirtilere yol açabilir.

Ancak göğüs sıkışmasının psikolojik olduğunu yalnızca belirtilere bakarak kesinleştirmek doğru değildir.

Özellikle yeni başlayan, şiddetli veya alışılmadık göğüs ağrısı ve sıkışmasında öncelikle tıbbi değerlendirme yapılmalıdır.

Eğer tıbbi açıdan önemli bir neden bulunmuyor ve belirtiler kaygı veya panik ataklarla ilişkili görünüyorsa, tedavinin amacı yalnızca göğüs sıkışmasını geçici olarak azaltmak değildir.

Asıl amaç, kişinin bedenindeki duyumları sürekli tehdit olarak yorumlamasını, kaçınma davranışlarını ve kaygı döngüsünü azaltarak yaşamını yeniden özgürleştirmektir.

Bazen sorun yalnızca kalbin hızlı atması değildir; kalbin hızlı attığını fark ettiğiniz anda zihninizin ona ne anlam verdiğidir.

Göğüs sıkışması, panik atak, yoğun kaygı veya kalp krizi korkusu yaşam kalitenizi etkiliyorsa psikiyatrist Dr. Burak Toprak tarafından kapsamlı bir psikiyatrik değerlendirme yapılabilir.