Panik Atağı En Hızlı Ne Geçirir? Panik Atak Sırasında Ne Yapmalı?
Panik atağı en hızlı ne geçirir? Panik atak sırasında çarpıntı, nefes alamama hissi, göğüste sıkışma, baş dönmesi, titreme, terleme ve yoğun korku yaşanabilir. Bu belirtiler ortaya çıktığında kişinin aklına çoğu zaman aynı soru gelir: “Bunu nasıl hemen durdurabilirim?”
Panik atağı tamamen zorlayarak durdurmaya çalışmak bazen kaygıyı daha da artırabilir. Çünkü kişi bedensel belirtileri tehlike işareti olarak yorumladıkça korku artar; korku arttıkça da belirtiler daha yoğun hissedilebilir.
Bu nedenle panik atak sırasında amaç yalnızca belirtileri bir an önce yok etmek değil, bedenin alarm tepkisinin geçmesine izin vermek ve korkunun korkuyu besleyen döngüsünü kırmaktır.
Bu yazıda panik atak sırasında ne yapılabileceğini, nefes egzersizlerinin nasıl kullanılacağını, hangi davranışların atağı uzatabileceğini ve tekrarlayan panik ataklarda ne zaman psikiyatrik değerlendirme gerektiğini ayrıntılı olarak ele alacağım.
Panik Atak Nedir?
Panik atak, ortada gerçek bir tehlike olmadığı halde aniden ortaya çıkabilen yoğun korku ve bedensel alarm durumudur. Atak sırasında kişi ciddi bir sağlık sorunu yaşadığını, kontrolünü kaybedeceğini, bayılacağını, kalp krizi geçireceğini veya öleceğini düşünebilir.
Panik atağın belirtileri kişiden kişiye değişebilir. En sık görülen belirtiler arasında:
- Kalp çarpıntısı veya kalbin hızlı attığını hissetme
- Nefes almakta zorlanma veya nefes yetmiyor hissi
- Göğüste sıkışma
- Baş dönmesi veya sersemlik
- Titreme
- Terleme
- Üşüme veya sıcak basması
- Ellerde ve ayaklarda uyuşma ya da karıncalanma
- Mide ve bağırsaklarda rahatsızlık
- Gerçek dışılık hissi
- Kendine yabancılaşma hissi
- Kontrolü kaybetme korkusu
- Ölüm veya ciddi hastalık korkusu
Bu belirtilerin ortaya çıkması, kişinin gerçekten tehlikede olduğu anlamına gelmez. Ancak ilk kez yaşandığında veya belirtiler çok yoğun olduğunda kişinin bunları tehlikeli bir durum olarak algılaması son derece anlaşılabilir bir durumdur.
Panik Atağı En Hızlı Ne Geçirir?
Panik atağın birkaç saniye içinde kesin olarak ortadan kaldırılmasını sağlayan tek bir yöntem yoktur. Panik ataklar genellikle bedenin alarm sisteminin devreye girmesiyle ortaya çıkar ve bu alarm yanıtı bir süre sonra kendiliğinden azalır.
Bu nedenle panik atak sırasında en yararlı yaklaşım, “Bunu hemen yok etmeliyim” düşüncesiyle mücadele etmek yerine bedensel belirtileri felaket olarak yorumlamamayı, kaçınmamayı ve alarmın kendiliğinden azalmasına izin vermeyi öğrenmektir.
Atak sırasında şu yaklaşımlar yardımcı olabilir:
- Yaşadığınız şeyin panik atağa benzediğini fark etmek
- Belirtileri sürekli kontrol etmemek
- Nefesi zorla derinleştirmek yerine daha sakin ve doğal nefes almak
- Bedensel duyumlarla savaşmamak
- Bulunduğunuz ortamdan hemen kaçmaya çalışmamak
- “Ya daha kötü olursa?” düşüncesini bir gerçek gibi kabul etmemek
- Dikkati tamamen bedene kilitlemek yerine bulunduğunuz ortama yeniden yönelmek
- Atak geçene kadar güvence arama davranışlarını azaltmak
Panik Atak Sırasında İlk Yapılması Gereken Şey Nedir?
Panik atağın ilk saniyelerinde kişi çoğu zaman yaşadığı belirtileri anlamaya çalışır. “Kalbim neden böyle atıyor?”, “Nefesim neden yetmiyor?”, “Ya kalbimde bir sorun varsa?” gibi düşünceler ortaya çıkabilir.
Bu düşünceler çoğu zaman korkuyu artırır.
Bu nedenle ilk adım, yaşanan bedensel değişiklikleri hemen bir felaket olarak yorumlamamaktır.
Kişi kendisine kısa ve sakin bir şekilde şunu hatırlatabilir:
“Şu anda bedenim alarmda. Bu his çok rahatsız edici olabilir ama hissettiğim her şey bir tehlike anlamına gelmiyor. Bunun geçmesine izin verebilirim.”
Buradaki amaç kendini zorla sakinleştirmek değildir. Çünkü “Mutlaka sakinleşmeliyim” düşüncesi de yeni bir mücadele yaratabilir. Daha yararlı olan, yaşanan belirtilere karşı biraz daha farklı bir tutum geliştirmektir.
Panik Atak Sırasında Nefes Egzersizi Nasıl Yapılmalı?
Panik atak sırasında nefes alışverişi hızlanabilir. Kişi nefesinin yetmediğini düşünerek daha derin ve hızlı nefes almaya çalışabilir. Bu durum bazı kişilerde baş dönmesi, uyuşma ve sersemlik gibi belirtilerin daha belirgin hissedilmesine yol açabilir.
Bu nedenle panik sırasında amaç mümkün olduğunca çok hava almak değildir.
Daha sakin, daha yavaş ve doğal nefes almak daha uygun bir yaklaşım olabilir.
Örneğin kişi nefesini zorlamadan birkaç saniye boyunca alıp daha uzun bir sürede verebilir. Ancak burada önemli olan nefesi sayılara veya katı bir tekniğe dönüştürerek “Doğru yapıyor muyum?” şeklinde yeni bir kontrol davranışı geliştirmemektir.
Nefes egzersizi sırasında baş dönmesi artıyorsa veya kişi kendisini daha fazla kontrol etmeye başlıyorsa egzersizi zorlamak yerine doğal nefese dönmek daha uygun olabilir.
Panik Atak Sırasında Derin Nefes Almak Doğru mu?
“Panik atak geçiriyorsam derin derin nefes almalıyım” düşüncesi oldukça yaygındır. Ancak bazı kişilerde sürekli ve zorlayarak derin nefes almak rahatsızlığı artırabilir.
Özellikle kişi zaten hızlı nefes alıyorsa, daha fazla ve daha hızlı nefes almaya çalışmak baş dönmesi veya karıncalanma gibi duyumların artmasına katkıda bulunabilir.
Bu nedenle panik sırasında hedef olabildiğince derin nefes almak değil, nefesi sakinleştirmektir.
Panik Atak Geldiğinde Kaçmak Gerekir mi?
Panik atak sırasında kişi bulunduğu ortamdan uzaklaşmak isteyebilir. Örneğin metrodan inmek, alışveriş merkezinden çıkmak, uçaktan inmek, kalabalık bir ortamı terk etmek veya yanında birinin olmasını istemek oldukça sık görülebilir.
O anda kaçmak kısa vadede rahatlatıcı olabilir.
Ancak kişi her panik belirtisinde kaçarsa beyin zamanla şu mesajı öğrenebilir:
“Bu ortam gerçekten tehlikeli. Buradan ancak kaçarak kurtulabilirim.”
Bu durum kaçınma davranışının güçlenmesine ve kişinin giderek daha fazla ortamdan uzaklaşmasına neden olabilir.
Bu nedenle tıbbi olarak güvenli olduğu durumlarda, panik belirtilerinin ortaya çıkmasıyla birlikte otomatik olarak kaçmak yerine belirtilerin geçmesine bulunduğunuz yerde izin vermeyi öğrenmek tedavinin önemli parçalarından biri olabilir.
Panik Atak Sırasında Kalp Çarpıntısı Nasıl Geçer?
Kalp çarpıntısı panik atağın en korkutucu belirtilerinden biridir. Kalbin hızlandığını hisseden kişi “Kalbimde bir problem var” diye düşünebilir.
Ancak kaygı ve korku sırasında vücudun doğal alarm sistemi aktive olduğunda kalp atım hızında artış görülebilir.
Burada önemli olan çarpıntıyı sürekli ölçmemektir.
Örneğin kişinin:
- Sürekli nabzını kontrol etmesi
- Akıllı saatten kalp atışını takip etmesi
- Tansiyonunu tekrar tekrar ölçmesi
- Kalbini dinlemesi
- İnternetten belirtileri araştırması
kısa süreli güvence sağlayabilir ancak uzun vadede bedensel duyumlara yönelik hassasiyeti artırabilir.
Özellikle sağlık kaygısı eşlik ediyorsa, bu davranışlar panik döngüsünün önemli bir parçası haline gelebilir.
Panik Atak Sırasında “Ya Kalp Krizi Geçiriyorsam?” Düşüncesi
Panik atak yaşayan kişinin zihninden “Ya bu sefer gerçekten ciddi bir şey varsa?” düşüncesinin geçmesi oldukça yaygındır.
Sorun çoğu zaman düşüncenin ortaya çıkması değil, düşüncenin kesin bir gerçek gibi kabul edilmesidir.
“Kalp krizi geçiriyorum” düşüncesi ile “Kalp krizi geçiriyor olabilirim” düşüncesi aynı şey değildir.
Panik sırasında zihnin ürettiği tehdit senaryolarını gerçeklerden ayırabilmek önemlidir. Bununla birlikte yeni başlayan, alışılmadık veya ciddi fiziksel belirtilerin her zaman yalnızca panik olarak değerlendirilmemesi gerekir. Özellikle kişinin daha önce değerlendirilmemiş göğüs ağrısı, bayılma, ciddi nefes darlığı veya başka akut belirtileri varsa tıbbi değerlendirme gerekebilir.
Panik Atak Sırasında Kendime Ne Söylemeliyim?
Panik sırasında kullanılan cümlelerin amacı kişiyi zorla ikna etmek veya “Hiçbir şey olmayacak” şeklinde kesin güvence vermek değildir.
Daha gerçekçi cümleler kullanılabilir:
- “Şu anda yoğun bir korku yaşıyorum.”
- “Bedenimde alarm belirtileri var.”
- “Bu his rahatsız edici ama onunla mücadele etmek zorunda değilim.”
- “Şu anda aklımdan kötü senaryolar geçebilir.”
- “Bu düşüncelerin hepsini çözmek zorunda değilim.”
- “Bir süre bu belirtilerle birlikte kalabilirim.”
- “Kaçmak zorunda olmadan bu anın geçmesine izin verebilirim.”
Bu yaklaşım kişinin panik belirtilerini bastırmaya çalışmak yerine onlarla farklı bir ilişki kurmasına yardımcı olabilir.
Panik Atak Sırasında Ne Yapmamalı?
Panik atağın kendisinden çok, kişinin atağa verdiği tepkiler bazen sorunun devam etmesine neden olabilir.
1. Sürekli Nabız Kontrol Etmemek
Kalp atışını tekrar tekrar kontrol etmek çarpıntıya yönelik dikkati artırabilir.
2. İnternetten Belirti Araştırmamak
“Çarpıntı + baş dönmesi + nefes darlığı” gibi aramalar panik sırasında daha fazla korkutucu bilgiyle karşılaşmanıza neden olabilir.
3. Her Panikte Ortamdan Kaçmamak
Kaçmak kısa vadede rahatlatabilir ancak uzun vadede kaçınma döngüsünü güçlendirebilir.
4. Sürekli Birinden Güvence İstememek
“Sence bir şeyim var mı?”, “Kalbim normal mi?”, “Bana bir şey olacak mı?” gibi sorular kısa süreli rahatlama sağlayabilir. Fakat sürekli güvence arama davranışı zamanla kaygıyı besleyebilir.
5. Belirtileri Zorla Yok Etmeye Çalışmamak
“Çarpıntım hemen durmalı”, “Başım dönmemeli”, “Kaygım geçmeli” şeklindeki mücadele, dikkatin yeniden belirtilere yönelmesine neden olabilir.
Panik Atağı En Hızlı Geçirmek İçin Topraklama Egzersizi
Panik sırasında kişinin dikkati tamamen bedenine ve zihnindeki tehdit düşüncelerine kilitlenebilir. Bu durumda dikkati yeniden bulunduğunuz ortama yönlendirmek yardımcı olabilir.
Bunun için çevrenizde gördüğünüz nesnelere, duyduğunuz seslere ve ayaklarınızın yere temasına dikkat edebilirsiniz.
Örneğin bulunduğunuz ortamda:
- Gördüğünüz birkaç nesneyi fark edin.
- Duyduğunuz sesleri ayırt edin.
- Ayaklarınızın yere temasını hissedin.
- Oturduğunuz veya ayakta durduğunuz yüzeyin bedeninizi nasıl desteklediğine dikkat edin.
- Bulunduğunuz ortamda yapmanız gereken işe yeniden dönmeye çalışın.
Amaç panik hissini ortadan kaldırmak değil, panik hissi varken de bulunduğunuz ana dönebilmektir.
Panik Atak Sırasında Dikkati Dağıtmak Gerekir mi?
Dikkati başka bir şeye yönlendirmek bazen yararlı olabilir. Ancak bunu “Paniği fark edersem kesin kötüleşir” şeklinde kullanmak farklı bir kaçınma davranışına dönüşebilir.
Örneğin kişi her toplu taşımaya bindiğinde kulaklık takarak, telefonla oynayarak veya biriyle konuşarak paniği hiç düşünmemeye çalışıyorsa, zihninde şu inanç güçlenebilir:
“Panik düşüncesiyle baş başa kalırsam baş edemem.”
Bu nedenle dikkati dağıtmak tek başına temel çözüm olarak görülmemelidir. Daha kalıcı amaç, panik belirtileri ortaya çıktığında onlardan kaçmadan günlük yaşama devam edebilmektir.
Panik Atak Kaç Dakikada Geçer?
Panik atakların süresi kişiden kişiye değişebilir. Genellikle belirtiler hızla yükselir, belirli bir noktada yoğunlaşır ve ardından giderek azalır.
Ancak kişi atağın ne kadar süreceğini sürekli kontrol etmeye başladığında zaman daha yavaş geçiyormuş gibi hissedebilir.
“Kaç dakika oldu?”, “Ne zaman bitecek?”, “Hâlâ geçmedi” şeklindeki düşünceler de dikkati yeniden belirtilere yöneltebilir.
Bu nedenle panik sırasında saati sürekli kontrol etmek yerine mümkün olduğunca normal davranışlara dönmek daha yararlı olabilir.
Panik Atak Geçtikten Sonra Ne Yapılmalı?
Atak sona erdiğinde kişi çoğu zaman büyük bir rahatlama yaşar. Bunun ardından “Bir daha olmasın” düşüncesi başlayabilir.
Ancak burada önemli bir nokta vardır: Panik atağın ardından günlerce veya saatlerce bir sonraki atağı beklemek, beklenti kaygısına yol açabilir.
Kişi kendisini sürekli kontrol etmeye başlayabilir:
- “Kalbim yine hızlı mı?”
- “Başım dönüyor mu?”
- “Bugün dışarı çıkarsam panik olur mu?”
- “Ya tekrar olursa?”
Bu nedenle atak sonrasında bütün yaşamı panik atağı önlemeye göre düzenlemek yerine mümkün olduğunca günlük rutine dönmek önemlidir.
Panik Atağın Tekrar Etmesini Önlemek Mümkün mü?
Panik atakların tekrar edip etmeyeceği kişiden kişiye değişir. Ancak tekrarlayan panik ataklarda temel hedef yalnızca bir sonraki atağı önlemek değildir.
Asıl hedef, kişi panik belirtileri yaşasa bile bunları yönetebileceğine ve yaşamına devam edebileceğine dair güven geliştirmesidir.
Çünkü “Bir daha asla panik yaşamamalıyım” hedefi bazen kişinin bedensel duyumlara karşı daha hassas hale gelmesine yol açabilir.
Daha işlevsel hedef ise:
“Panik gelse bile onunla baş edebilirim ve hayatımı onun etrafında düzenlemek zorunda değilim.”
Panik Atak ve Kaçınma Döngüsü
Panik bozuklukta sık karşılaşılan döngülerden biri şöyledir:
- Bedensel bir duyum ortaya çıkar.
- Kişi bu duyumu tehlikeli olarak yorumlar.
- Korku artar.
- Bedensel alarm belirtileri yoğunlaşır.
- Kişi daha fazla korkar.
- Kaçma veya güvence arama davranışı ortaya çıkar.
- Kısa süreli rahatlama yaşanır.
- Beyin kaçmanın gerekli olduğunu öğrenir.
Bir sonraki benzer durumda kişi daha hızlı alarma geçebilir.
Bu nedenle panik tedavisinde yalnızca “atak geldiğinde ne yapmalıyım?” sorusu değil, “Panikten korktuğum için hayatımda neleri yapmamaya başladım?” sorusu da önemlidir.
Panik Atak Yüzünden Dışarı Çıkamıyorum
Bazı kişiler zaman içinde panik yaşayabileceklerini düşündükleri ortamlardan uzaklaşmaya başlayabilir.
Örneğin:
- Tek başına dışarı çıkmamak
- Toplu taşımaya binmemek
- Uçağa binmekten kaçınmak
- Alışveriş merkezlerine gitmemek
- Kalabalık yerlere girmemek
- Uzun yola çıkmamak
- Evden uzaklaşmamak
- Yanında mutlaka birinin bulunmasını istemek
Bu noktada sorun artık yalnızca panik atağın kendisi olmaktan çıkıp kişinin yaşam alanının daralması haline gelebilir.
Kaçınmalar arttıkça kişinin kendine güveni azalabilir ve “Ben tek başıma yapamam” düşüncesi güçlenebilir.
Panik Atak mı, Panik Bozukluk mu?
Bir kişinin hayatında bir veya birkaç kez panik atak yaşaması, tek başına panik bozukluk tanısı olduğu anlamına gelmez.
Panik bozukluk değerlendirmesinde tekrarlayan beklenmedik panik atakların yanı sıra, yeni bir atağın olacağına ilişkin yoğun kaygı ve kişinin davranışlarında buna bağlı belirgin değişiklikler gibi unsurlar da dikkate alınır.
Bu nedenle tekrarlayan panik atak yaşayan kişinin yalnızca atak sırasında ne yapacağını öğrenmesi değil, panik döngüsünün neden devam ettiğinin değerlendirilmesi önemlidir.
Panik bozukluk hakkında daha ayrıntılı bilgi için Panik Bozukluk yazımı da okuyabilirsiniz.
Panik Atak Tedavisinde İlaç Kullanılır mı?
Panik atak ve panik bozukluk tedavisinde ilaç tedavisi bazı kişiler için uygun bir seçenek olabilir. Ancak hangi ilacın kullanılacağı, kişinin belirtilerine, eşlik eden diğer psikiyatrik veya fiziksel durumlara, önceki tedavi deneyimlerine ve bireysel özelliklerine göre değerlendirilmelidir.
Her panik atağın ilaç gerektirdiği söylenemez.
Bazı kişilerde psikoterapi önemli bir tedavi seçeneği olabilirken, bazı kişilerde ilaç tedavisi ve psikoterapinin birlikte kullanılması daha uygun olabilir.
Özellikle kişinin kendi kendine sakinleştirici ilaç kullanmaya başlaması veya başkasına ait ilaçları kullanması doğru bir yaklaşım değildir.
Panik Atakta Xanax, Benzodiazepin veya Sakinleştirici Kullanılır mı?
Benzodiazepin grubu ilaçlar bazı durumlarda hekim tarafından kısa süreli olarak kullanılabilir. Ancak bu ilaçların herkes için uygun olduğu veya panik atağın uzun vadeli çözümü olduğu düşünülmemelidir.
Özellikle tekrarlayan panik ataklarda kişinin her atağı ilaçla hemen bastırmaya çalışması, “Bu belirtilere ilaç olmadan dayanamam” şeklinde bir güvenlik davranışının gelişmesine yol açabilir.
İlaç tedavisi gerekip gerekmediği ve hangi ilacın uygun olduğu psikiyatrist tarafından kişisel değerlendirme sonrasında belirlenmelidir.
Panik Atak İçin Psikoterapi İşe Yarar mı?
Panik atak ve panik bozuklukta psikoterapinin önemli bir yeri vardır. Tedavinin temel amaçlarından biri kişinin panik belirtilerini felaket olarak yorumlama eğilimini azaltması ve korktuğu bedensel duyumlarla daha farklı bir ilişki kurabilmesidir.
Terapi sürecinde kişinin:
- Panik döngüsünü tanıması
- Bedensel belirtileri farklı yorumlamayı öğrenmesi
- Kaçınma davranışlarını fark etmesi
- Güvence arama davranışlarını azaltması
- Panik belirtilerinden kaçmadan yaşamına devam edebilmesi
- Yeni bir panik atağın olacağı korkusuyla yaşamını sınırlamaması
üzerinde çalışılabilir.
Panik Atak Yaşayan Kişi Ne Zaman Psikiyatriste Başvurmalı?
Panik ataklar tekrarlıyorsa veya kişi panik yaşayacağı korkusuyla yaşamını değiştirmeye başladıysa psikiyatrik değerlendirme uygun olabilir.
Özellikle aşağıdaki durumlarda profesyonel destek düşünülmelidir:
- Panik ataklar tekrarlıyorsa
- Yeni bir panik atak yaşama korkusu günlük hayatı etkiliyorsa
- Dışarı çıkmaktan kaçınmaya başladıysanız
- Toplu taşıma, uçak veya kalabalık ortamlardan uzaklaşıyorsanız
- Kalp atışı ve diğer bedensel belirtileri sürekli kontrol ediyorsanız
- Sağlıkla ilgili internet araştırmaları ve güvence arama davranışları arttıysa
- Uyku, iş veya sosyal yaşam etkilenmeye başladıysa
- Panik nedeniyle sürekli yanında birinin bulunmasına ihtiyaç duyuyorsanız
Bu durumda amaç yalnızca bir sonraki panik atağı geçirmek değil, panik nedeniyle giderek daralan yaşam alanını yeniden genişletmektir.
Her Çarpıntı Panik Atak Değildir
Panik atak hakkında bilgi sahibi olmak, bütün çarpıntıların veya nefes darlıklarının panik olarak kabul edilmesi anlamına gelmez.
Özellikle ilk kez ortaya çıkan, alışılmadık, şiddetli veya ciddi fiziksel belirtilerde tıbbi değerlendirme gerekebilir.
Göğüs ağrısı, bayılma, ciddi veya yeni başlayan nefes darlığı, belirgin ritim bozukluğu hissi gibi belirtiler varsa kişinin bunları otomatik olarak panik atağa bağlamadan uygun sağlık değerlendirmesi alması önemlidir.
Panik tanısı da yalnızca internet üzerinden veya bir belirti listesine bakılarak konulamaz.
Panik Atak Sonrası “Yine Olacak” Korkusu
Panik atağın kendisi geçtikten sonra bazı kişiler bu kez bir sonraki atağı beklemeye başlayabilir.
Bu durum zaman içinde sürekli tetikte olmaya yol açabilir.
Kişi bedenini tarar, en küçük çarpıntıyı fark eder, baş dönmesini kontrol eder ve ardından “Yine başlıyor” düşüncesine kapılabilir.
Bu nedenle panik tedavisinde önemli hedeflerden biri panik belirtilerinin hiç ortaya çıkmaması değil, ortaya çıktıklarında kişinin onlara verdiği tepkinin değişmesidir.
Panik Atakla Baş Etmenin Temel Mantığı
Panik atağı anlamanın en önemli noktalarından biri şudur: Kişinin yaşadığı korku gerçek bir deneyimdir; ancak korkunun varlığı mutlaka gerçek bir tehlikenin olduğu anlamına gelmez.
Beden alarma geçebilir. Kalp hızlanabilir. Nefes değişebilir. Baş dönmesi olabilir. Ellerde uyuşma hissedilebilir.
Bütün bunlar oldukça rahatsız edici olabilir.
Ancak kişi zaman içinde şu deneyimi kazanabilir:
“Bu belirtiler geldiğinde onlarla savaşmadan da kalabilirim. Onları sürekli kontrol etmeden de hayatıma devam edebilirim.”
Bu bakış açısı, panik atakların hayat üzerindeki etkisini azaltmada önemli bir adım olabilir.
Sonuç: Panik Atağı En Hızlı Ne Geçirir?
Panik atağı en hızlı ne geçirir? sorusunun tek bir cevabı yoktur. Panik atağın kendisini birkaç saniye içinde ortadan kaldıran garantili bir yöntem bulunmaz.
Ancak panik sırasında kişinin yaptığı bazı şeyler belirtilerin daha fazla büyümesine neden olabilir. Özellikle bedeni sürekli kontrol etmek, kaçmak, güvence aramak, internetten hastalık araştırmak ve belirtileri zorla bastırmaya çalışmak panik döngüsünü sürdürebilir.
Buna karşılık daha sakin nefes almak, bedensel belirtileri felaket olarak yorumlamamak, kaçınmayı azaltmak ve panik hissi varken de mümkün olduğunca günlük yaşama devam etmek daha kalıcı bir yaklaşım sağlar.
Eğer panik ataklar tekrarlıyor, yeni bir atak yaşama korkusu hayatınızı etkiliyor veya panik nedeniyle gitgide daha fazla ortamdan kaçınıyorsanız, yalnızca atak sırasında ne yapacağınızı öğrenmek yeterli olmayabilir. Bu durumda panik döngüsünün bütün olarak değerlendirilmesi gerekir.
Psikiyatrist Dr. Burak Toprak tarafından yapılan psikiyatrik değerlendirmede panik atakların sıklığı, tetikleyicileri, eşlik eden kaygı belirtileri, kaçınma davranışları ve kişinin günlük yaşamına etkileri birlikte ele alınabilir. Tedavi yaklaşımı kişinin ihtiyaçlarına göre psikoterapi, ilaç tedavisi veya bunların birlikte kullanılması şeklinde planlanabilir.
Panik atak ve kaygı şikâyetleriniz için psikiyatrist randevusu için iletişime geçebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Panik atağı en hızlı ne geçirir?
Panik atağı birkaç saniye içinde kesin olarak geçiren tek bir yöntem yoktur. Nefesi sakinleştirmek, bedensel belirtileri felaket olarak yorumlamamak, kaçınmamak ve atağın kendiliğinden azalmasına izin vermek yardımcı olabilir.
Panik atak sırasında ne yapmalıyım?
Öncelikle yaşadığınız belirtileri fark edin ve onları hemen ciddi bir felaket olarak yorumlamamaya çalışın. Nefesi zorlamadan sakinleştirin, sürekli nabız veya tansiyon kontrolü yapmayın ve mümkünse bulunduğunuz ortamdan otomatik olarak kaçmayın.
Panik atak nefes egzersiziyle geçer mi?
Nefesi daha sakin ve doğal hale getirmek bazı kişilerde yardımcı olabilir. Ancak amaç çok derin veya çok hızlı nefes almak değildir. Nefes egzersizi kişide daha fazla kontrol ve kaygı yaratıyorsa zorlanmamalıdır.
Panik atak sırasında kalp çarpıntısı normal mi?
Kaygı ve korku sırasında kalp hızının artması panik atağın sık görülen belirtilerinden biridir. Bununla birlikte özellikle ilk kez yaşanan veya alışılmadık ciddi fiziksel belirtiler tıbbi değerlendirme gerektirebilir.
Panik atak sırasında kaçmak doğru mu?
Kaçmak kısa süreli rahatlama sağlayabilir ancak tekrarlayan panik ataklarda kaçınma davranışı uzun vadede korkunun devam etmesine katkıda bulunabilir. Tıbben güvenli olduğu durumlarda belirtilerin bulunduğunuz ortamda azalmasına izin vermeyi öğrenmek tedavinin önemli bir parçasıdır.
Panik atak tamamen geçer mi?
Panik atakların tedavisi mümkündür. Tedavide yalnızca belirtileri ortadan kaldırmak değil, panik korkusunu, kaçınma davranışlarını ve yeni bir atak yaşama endişesini ele almak önemlidir.
Panik atak için psikiyatriste gitmeli miyim?
Panik ataklar tekrarlıyorsa, günlük yaşamınızı etkiliyorsa veya panik yaşayacağınız korkusuyla bazı ortamlardan kaçınmaya başladıysanız psikiyatrik değerlendirme uygun olabilir.
Panik atak ile panik bozukluk aynı şey midir?
Hayır. Panik atak bir belirti ve atak biçimidir. Tekrarlayan beklenmedik panik ataklara, yeni atak yaşama kaygısına ve davranışsal değişikliklere eşlik eden durumlarda panik bozukluk değerlendirmesi yapılabilir.